ဝိနည္းမဟာဝါဘာသာဋီကာက်မ္းျပဳဆရာ အရွင္ဇနကာဘိဝံသ၏မိန္႔ဆိုခ်က္

ကထိနံ၊ အတၱာေရာ။ ။ ကထနသဒၵါသည္ ထိရအနက္ကို ေဟာေသာ အနိပၹႏၷပါဋိပဒိက ပုဒ္တည္း၊ ထိရ အနက္ကိုေဟာေသာ ႐ုဠီပုဒ္ ျဖစ္သည္-ဟူလို၊ '' ထိရ-ခိုင္ၿမဲ '' ဟူသည္လည္း ေနာက္၌လာမည့္ကထိန္၏ အာနိသင္ (အက်ိဳး)ငါးပါးကို ကထိန္ခင္းရာ ေက်ာင္းတိုက္အတြင္း၌ ထားႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ခိုင္ခ့ံျခင္းတည္း၊ (ကထိနႏၲိ ပၪၥာနိသံေသ အေႏၲာကရဏသမတၴတာယ ထိရႏိၲ အေတၴာ၊) ဝိနယာလကၤာရ၌ ဓါတ္အမ်ိဳးမ်ိဳး ႀကံ၍ ဝိၿဂိဳလ္ျပဳေလေသး၏။

သကၠတ၌ '' အာသၴရ '' ဟုရွိ၏၊ အာပုဗၺ+သၴရဓါတ္သည္ ပါဠိ၌ အာပုဗၺ+ထရဓါတ္ ျဖစ္၏၊ အစၧာဒန(ဖံုးအုပ္-ဖံုးလႊမ္း) အနက္ကိုေဟာ၏၊ ျဖန္႔ခင္းျခင္းဟူသည္ ထိုခင္းရာဌာနကို ဖံုးလႊမ္းျခင္းပင္တည္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ '' အတၴာရ-ခင္းျခင္း '' ဟု အနက္ေပးၾကသည္၊ ထို႔ေၾကာင့္ ကထိန္ဟု ေခၚေဝၚအပ္ေသာ ပညတ္တစ္မ်ိဳးကို မိမိတို႔၏ ေက်ာင္းတိုက္အတြင္း၌ (ေက်ာင္းတိုက္ကို ဖံုးလႊမ္းေသာအားျဖင့္) ထားျခင္းကို '' ခင္းျခင္း '' ဟုမွတ္ပါ၊ ထိုသို႔ ဖံုးလႊမ္းထားသည့္အတြက္ ကထိန္၏ အရွိန္အဝါ အာနိသင္ ငါးပါးသည္ အျခားသို႔ လြန္၍ မသြားေတာ့ဘဲ ဤေက်ာင္းတိုက္မွာပင္ တည္ေနရေတာ့သည္၊ ကထိနႆ-ကို+အတၴာေရာ ကထိနတၴာေရာ၊ (ကထိန၏ အရေကာက္ႏွင့္ ခင္းပံု အစီအစဥ္မွာ ေနာက္၌လာမည့္ စကားမ်ားႏွင့္ ပရိဝါ၌ ထင္ရွားပါလမ့္လတၱံ႕။)

ပစၧိမ၊ ေပ၊ သတသဟႆမိၸ။ ။ သိမ္အတြင္း၌ ေလးပါးသံဃာက တစ္ပါးအား ဉတ္ကမၼဝါစာျဖင့္ သကၤန္းေပးရမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အနည္းဆံုး ငါးပါးရွိမွ ကထိန္ခင္းႏိုင္၏၊ ငါးပါး၏ အထက္၌ကား တစ္သိန္းေသာ သံဃာမ်ားလည္း ခင္းႏို္င္သည္။

သူရိယုဂၢမန၊ ေပ၊ ေဒမ။ ။ သံဃာ့ေရွ႕ေမွာက္လာေရာက္၍ '' ကထိနစီဝရံေဒမ '' ဟုလွဴေသာေၾကာင့္ ထိုမွ်ေလာက္ဆို႐ံုျဖင့္ သံဃိကျဖစ္၍ ကထိန္ခင္းေကာင္းေတာ့၏၊ သို႔ေသာ္ ေရွးေခတ္က သကၤန္းမခ်ဳပ္ရေသး၍ ထိုေန႔၌ သကၤန္းၿပီးေအာင္ခ်ဳပ္ၿပီး၊ ဆိုးၿပီးလွ်င္ ကထိန္ခင္ရမည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ '' သူရိယုဂၢမနသမေယ '' ဟုဆိုသည္၊ ယခုခါ ၌ကား ခ်ဳပ္ၿပီး၊ ဆိုးၿပီးသကၤန္းကို လွဴေသာေၾကာင့္ မည္သည့္အခ်ိန္၌မဆို လွဴႏိုင္ပါသည္။

အနႆေရာ ဣႆေရာ။ ။ ကထိန္ခင္းရာ၌ ကထိန္သကၤန္းတစ္ထည္အျပင္ အာနိသင္ဟု ေခၚရေသာ အပိုအဝတ္မ်ား ပါလာတတ္ေသး၏၊ '' ထို အာနိသင္ အဝတ္မ်ားကို ကထိန္ခံေသာ ရဟန္းအား လွဴပါ၏ '' ဟု ဒါယကာတို႔က ေလွ်ာက္လွ်င္ ထိုကထိန္ခံေသာ ရဟန္းသာပိုင္၏၊ အထူး မေလွ်ာက္လွ်င္ ထိုေက်ာင္းတိုက္၌ ပုရိမဝါကြၽတ္ေသာ ရဟန္းသံဃာက ပိုင္သည္။

မွတ္ခ်က္။ ။ ယခုအခါကား အာနိသံသဟူရာ၌ အဝတ္သကၤန္းသာမက ''ဉတ္မႀကီးအတြက္'' ဟု ရည္မွန္း ထားေသာ ဉတ္ရံပစၥည္းေတြ (မ်က္ႏွာသုတ္ပဝါ၊ ေစာင္မွစ၍) အမ်ိဳးမ်ိဳး ပါရွိတတ္၏။

သေစ ပန၊ ေပ၊ န ပ႗တိ။ ။ ကထိန္သကၤန္းေပးစဥ္က သိမ္တြင္း၌ ေပးၿပီးေနာက္ ခင္းေသာအခါ ေက်ာင္းတိုက္သံဃာအားလံုး စုေပါင္း၍ သိမ္တြင္း၌ျဖစ္ေစ၊ သိမ္ျပင္၌ျဖစ္ေစ ေက်ာင္းတိုက္တြင္းဝယ္ သင့္ေတာ္ရာအရပ္၌ ခင္းႏိုင္ပါသည္၊ ေက်ာင္းတိုက္တစ္ခုတည္း၌ (အခ်င္းခ်င္း မတည့္ေသာေၾကာင့္) ႏွစ္ကထိန္ သံုးကထိန္အား မခံေကာင္း၊ မခင္းေကာင္း။

ပၪၥကံ ဝါ။ ။ ပၪၥ+ပရိမာဏာနိ ယႆာတိ ပၪၥကံ-ငါးခန္း အတိုင္းအရွည္ရွိေသာ သကၤန္း၊ ပရိမာဏအနက္၌ ကပစၥည္း၊ ဤ၌ ဧကာဒသက (ဆယ့္တစ္ခန္း)သကၤန္းကို အဆံုးသတ္ထားေသာ္လည္း အဝုတၱဝိကပၸနဝါသဒၵါေၾကာင့္ ထို၁၁ခန္းထက္ ဗႏၶနမေတၱနာတိ-ကား၊ ေမာဃသုတၱကာေရာပနမေတၱန-အခ်ည္းႏွီးေသာ ခ်ည္ငယ္ကို တင္ျခင္းမွ်ျဖင့္၊ (န ေဟာတိ)၊ ၾသဝတၱိယကရဏမေတၱနာတိ-ကား၊ ေမာဃသုတၱကာႏုသာေရန-အခ်ည္းႏွီး တည္ထားအပ္ေသာ ခ်ည္ကို အစဥ္လိုက္သျဖင့္၊ သီဃသိဗၺိတမေတၱန-အလ်ား ခ်ဳပ္ျခင္းမွ်ျဖင့္၊ (န ေဟာတိ)၊ က႑ဳသကရဏမေတၱနာတိ-ကား၊ မုဒၶိယပတၱဗႏၶနမေတၱန-တလုပ္ေျမာင္းျဖစ္ေသာ အလႊာကို ဖြဲ႕စပ္ျခင္းမွ်ျဖင့္၊ (န ေဟာတိ)၊ ဒဠီကမၼကရဏမေတၱနာတိ-ကား၊ ေဒြ-ႏွစ္လႊာကုန္ေသာ၊ စိမိလိကာေယာ-အဝတ္လႊာတို႔ကို၊ ဧကေတာ-မ်ားေသာ အခန္းရွိေသာ သကၤန္းမ်ားကိုလည္း ယူႏိုင္၏၊ သို႔ေသာ္ ထိုအခန္းမ်ားေသာ သကၤန္းတို႔မွာ အလုပ္တာဝန္ မ်ားသေလာက္ အသံုးျပဳရာ၌ အက်ိဳးမမ်ားပါ၊ ေရွးက ပံသုကူသကၤန္းမ်ား၌သာ တိုတိုထြာထြာ အဝတ္ေတြကို စပ္၍ ခ်ဳပ္ရေသာေၾကာင့္အခန္းပမာဏ မထားဘဲ အလြန္မ်ားရသည္၊ ထို႔ျပင္ ႐ိုး႐ိုးသကၤန္းခ်ဳပ္ရာ၌ ပထမ '' ေခါင္ '' ဟုေခၚရေသာ အဝတ္လႊာ၏ ဝဲဘက္ ယာဘက္၌ အစံုရံ၍ ခ်ဳပ္ရေသာေၾကာင့္ အခန္းမ်ား၌ စံုဂဏန္း မရွိဘဲ မဂဏန္းခ်ည္းသာ ရွိရပါသည္။ပၪၥကံ ဝါ။ ။ ပၪၥ+ပရိမာဏာနိ ယႆာတိ ပၪၥကံ-ငါးခန္း အတိုင္းအရွည္ရွိေသာ သကၤန္း၊ ပရိမာဏအနက္၌ ကပစၥည္း၊ ဤ၌ ဧကာဒသက (ဆယ့္တစ္ခန္း)သကၤန္းကို အဆံုးသတ္ထားေသာ္လည္း အဝုတၱဝိကပၸနဝါသဒၵါေၾကာင့္ ထို၁၁ခန္းထက္ ဗႏၶနမေတၱနာတိ-ကား၊ ေမာဃသုတၱကာေရာပနမေတၱန-အခ်ည္းႏွီးေသာ ခ်ည္ငယ္ကို တင္ျခင္းမွ်ျဖင့္၊ (န ေဟာတိ)၊ ၾသဝတၱိယကရဏမေတၱနာတိ-ကား၊ ေမာဃသုတၱကာႏုသာေရန-အခ်ည္းႏွီး တည္ထားအပ္ေသာ ခ်ည္ကို အစဥ္လိုက္သျဖင့္၊ သီဃသိဗၺိတမေတၱန-အလ်ား ခ်ဳပ္ျခင္းမွ်ျဖင့္၊ (န ေဟာတိ)၊ က႑ဳသကရဏမေတၱနာတိ-ကား၊ မုဒၶိယပတၱဗႏၶနမေတၱန-တလုပ္ေျမာင္းျဖစ္ေသာ အလႊာကို ဖြဲ႕စပ္ျခင္းမွ်ျဖင့္၊ (န ေဟာတိ)၊ ဒဠီကမၼကရဏမေတၱနာတိ-ကား၊ ေဒြ-ႏွစ္လႊာကုန္ေသာ၊ စိမိလိကာေယာ-အဝတ္လႊာတို႔ကို၊ ဧကေတာ-မ်ားေသာ အခန္းရွိေသာ သကၤန္းမ်ားကိုလည္း ယူႏိုင္၏၊ သို႔ေသာ္ ထိုအခန္းမ်ားေသာ သကၤန္းတို႔မွာ အလုပ္တာဝန္ မ်ားသေလာက္ အသံုးျပဳရာ၌ အက်ိဳးမမ်ားပါ၊ ေရွးက ပံသုကူသကၤန္းမ်ား၌သာ တိုတိုထြာထြာ အဝတ္ေတြကို စပ္၍ ခ်ဳပ္ရေသာေၾကာင့္အခန္းပမာဏ မထားဘဲ အလြန္မ်ားရသည္၊ ထို႔ျပင္ ႐ိုး႐ိုးသကၤန္းခ်ဳပ္ရာ၌ ပထမ '' ေခါင္ '' ဟုေခၚရေသာ အဝတ္လႊာ၏ ဝဲဘက္ ယာဘက္၌ အစံုရံ၍ ခ်ဳပ္ရေသာေၾကာင့္ အခန္းမ်ား၌ စံုဂဏန္း မရွိဘဲ မဂဏန္းခ်ည္းသာ ရွိရပါသည္။

ကထိနံ နာမ၊ ေပ၊ ဝ႗တိ။ ။ ကထိန္သကၤန္းဟူသည္မွာ အလြန္သန္႔ရွင္းျမင့္ျမတ္ေသာ သကၤန္းျဖစ္ရမည္၊ မယ္ေတာ္ကိုမွ် မေတာင္းေကာင္း၊ ေကာင္းကင္မွ အလိုအေလ်ာက္ က်လာေသာ မိုးေပၚက် အဝတ္ကဲ့သို႔ မည္သူ႕ကိုမွ် အရိပ္နိမိတ္ ပရိယာယ္စကား ေျပာၾကား၍ ရအပ္ေသာ သကၤန္းမ်ိဳးမျဖစ္ေစရ၊ ထို႔ေၾကာင့္ '' နနိမိတၱကေတန '' စသည့္ျဖင့္ ေဟာေတာ္မူသည္။

အစိၧႏၷေကန။ ။ ဤစကားကို ေထာက္၍ ကထိန္သကၤန္းသည္ ျဖတ္၍ ခ်ဳပ္အပ္ေသာသကၤန္းျဖစ္ရမည္၊ မျဖတ္ဘဲ ခ်ဳပ္အပ္ေသာသကၤန္း မျဖစ္ရ၊ ဒြတၱိစတုကၡ႑သကၤန္းလည္း မဟုတ္ရ၊ အနည္းဆံုး ငါးခန္းရွိေသာ သကၤန္း ျဖစ္ရမည္ဟု မွတ္ပါ၊ ကထိန္သကၤန္းမဟုတ္လွ်င္ကား အစၧိႏၷက (ျဖတ္အပ္ေသာ သကၤန္းမဟုတ္ေသာ္လည္း ဝိကပၸနာျပဳ၍ ပရိကၡာရေစာဠ အဓိ႒ာန္တင္၍ ဝတ္ေကာင္း၏၊)သို႔ေသာ္ တိစီဝရိတ္ အဓိ႒ာန္တင္၍ကား မေဆာင္ေကာင္းပါ။

အဟေတန။ ။ အဝတ္၌ ပါ႐ိုးျဖစ္ေသာ ကစည္ရည္စေသာ အစာကို မေခ်ရေသးေသာေၾကာင့္ ဤ အသစ္ စက္စက္ အဝတ္ကို '' အစာမေခ်အပ္ေသးေသာ အဝတ္ '' ဟုလည္းေကာင္း၊ သကၤန္းဆိုးၿပီးေသာအခါ ေတာင့္ေနေအာင္ ေခါက္ထားအပ္ေသာ သကၤန္းေပၚ၌ ဂ်ပ္ျပားႀကီးျဖင့္ ဖိထားရာမွ ခြၽတ္ယူအပ္ခါစ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ '' အသစ္ဂ်ပ္ခြၽတ္ '' ဟုလည္းေကာင္း ေခၚစမွတ္ျပဳၾကရသည္။ ဝတ္၍ တစ္ႀကိမ္ ႏွစ္ႀကိမ္သာ ဖြတ္ေလွ်ာ္ရေသးေသာ ေၾကာင့္ အသစ္စက္စက္ႏွင့္ မထူးျခားေသး၊ အသစ္ကဲ့သို႔ပင္ျဖစ္ေသာ အဝတ္-ဟူလို၊ (ဤ၌ တစ္ႀကိမ္ ႏွစ္ႀကိမ္ ဖြပ္ေလွ်ာ္ အပ္ေသာ အဝတ္ကို '' အဟတကပၸ '' ဟု ဆိုသျဖင့္ လံုးလံုး မဖြပ္ရေသးေသာ အဝတ္ကို '' အဟတ '' ေခၚေၾကာင္း သိသာသည္။

ပိေလာတိကာယ။ ။ အသစ္၊ အသစ္ႏွင့္အလားတူ အဝတ္ႏွစ္မ်ိဳးကို ျပၿပီးျဖစ္ေသာေၾကာင့္ အဝတ္ႏြမ္း အဝတ္ေဟာင္းကို '' ပိေလာတိက '' ဟုေခၚသည္။

ကထိန္သကၤန္းသည္ ေဟာင္းႏြမ္းေသာ သကၤန္းရွိသူအား ေပးရမည့္အဝတ္ျဖစ္၏။ ထို႔ေၾကာင့္ ကထိန္သကၤန္း ကိုက ေဟာင္းႏြမ္းေနလွ်င္ အဘယ္မွာ ေပးထိုက္ပါေတာ့အံ့နည္း။

ေဇာတိက(ရံုးခ်ဳပ္)

အမွတ္(၃၇)၊ ေရတာရွည္လမ္းေဟာင္း၊ ဗဟန္း၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁-၃၈၀၅၈၁၊ ၃၈၀၅၇၈၊ ၈၆၀၃၁၂၈၊ ၈၆၀၃၁၂၉

ေဇာတိက(၁)

အမွတ္(၃၅)၊ အခန္း(၃)၊ ေရတာရွည္လမ္းေဟာင္း၊ ေရႊတိဂံုဘုရား အေရွ႕ဘက္မုခ္အနီး၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁-၃၈၀၅၈၁

ေဇာတိက(၂)

အမွတ္(၉၇) ေအ၊ ဘုန္းႀကီးလမ္းအလယ္၊ သရက္ေတာ ေက်ာင္း တိုက္အနီး၊ လမ္းမေတာ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁-၂၁၂၁၅၉

ေဇာတိက(၃)

အမွတ္(၆၁၊၆၂)၊ အထက္ၾကည္ျမင္တိုင္လမ္းမႀကီး၊ ၾကည္ျမင္တိုင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁-၅၃၆၅၈၉

ေဇာတိက(၄)

အမွတ္(၃၅)၊ အခန္း(၅)၊ ေရတာရွည္လမ္းေဟာင္း၊ ေရႊတိဂံုဘုရား အေရွ႕ဘက္မုခ္ အနီး၊ ဗဟန္း ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁-၃၈၀၅၇၈

ေဇာတိက(၅)

တိုက္(၆)၊ ၁၅လမ္း၊ ကမ္းနားလမ္းႏွင့္ ၁၅လမ္းေထာင့္၊ ေညာင္ ပင္ေလးေစ်းအနီး၊ လမ္းမေတာ္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁-၂၂၄၉၂၈

ေဇာတိက(၆)

အမွတ္(၃၄၅-ဘီ)၊ က်ိဳကၠဆံလမ္း၊ တာေမြလမ္းဆံု၊ ေရႊဗဟိုရုပ္ရွင္ရံုေရွ႕၊ တာေမြၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁-၇၀၇၂၅၉

ေဇာတိက(၇)

အမွတ္ (၁၁၀)၊ အခန္း (၂)၊ ေျမညီထပ္၊ ျပည္လမ္း၊ ၈မိုင္လမ္းဆံု၊ ရိုးမဘဏ္ အနီး၊ မရမ္းကုန္း ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁- ၆၅၁၉၆၄

ေဇာတိက(၈)

တိုက္(၅)၊ အခန္း(၅)၊ အထက္ပုဇြန္ေတာင္လမ္းမႀကီး၊ ပုဇြန္ေတာင္ၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁-၂၀၁၈၇၀

ေဇာတိက(၉)

အမွတ္(၃၅)၊ ေလးေထာင့္ကန္လမ္း၊ စံျပေစ်းအနီး၊ သဃၤန္းကၽြန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁-၅၇၉၅၄၄

ေဇာတိက(၁၀)

အမွတ္(၈၅)၊ ျမန္မာဘစ္ေရွာ့ေစ်း၀ယ္စင္တာ၊ ေရတာရွည္ လမ္းေဟာင္း၊ ဗဟန္း၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕။ ဖုန္း ၀၁-၅၅၂၉၂၅၊ ၅၅၂၈၀၂၊ ၃၇၅၄၇၀

ေဇာတိက(မႏၲေလး)

အမွတ္(၈၄၇)၊ ၈၁လမ္း၊ ၄၅ႏွင့္ ၄၆လမ္းၾကား၊ ခ်မ္းျမသာစည္ၿမိဳ႕နယ္၊ မႏၲေလးၿမိဳ႕။